Kalkulator pracy

Populacja
Stopa wzrostu populacji
Siła robocza
Współczynnik aktywności
Zatrudnienie
Stopa zatrudnienia
Liczba bezrobotnych
Stopa bezrobocia

Dane i Metodyka


Kalkulator powstał na podstawie pierwowzoru amerykańskiego Jobs Calculator, z uwzględnieniem polskich realiów gospodarczych. Kalkulator wskazuje zmiany zatrudnienia, które muszą nastąpić, by stopa bezrobocia natychmiast osiągnęła zadaną określoną wartość. Przy założeniu zerowej stopy zwolnień oznacza to liczbę nowych miejsc pracy, które należy wykreować i obsadzić w gospodarce. Kalkulator podaje wyniki dla ostatniego kwartału, dla którego dostępne są dane oficjalne, co umożliwia porównanie symulacji z rzeczywistą sytuacją gospodarczą.

Kalkulator do obliczeń wykorzystuje dane z Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności (BAEL). Dane wyrównane sezonowo otrzymane są za pomocą procedury X-13 ARIMA. Dane długofalowe powstały po wyłączeniu wahań sezonowych oraz koniunkturalnych. Komponent koniunkturalny wyodrębniono za pomocą modeli nieobserwowalnych komponentów. Symulacje dla dekompozycji trend-cykl są wykonywane przy założeniu acykliczności liczby osób aktywnych zawodowo.

Podstawowa wersja kalkulatora generuje wynik dla danych: surowych (dane raportowane przez GUS), danych pozbawionych wpływu czynników sezonowych, oraz danych długofalowych (abstrahujących od zmian krótkookresowych). Ponadto, kalkulator prezentuje dane cykliczne, która obrazują liczbę miejsc pracy utworzonych dzięki koniunkturze gospodarczej. Wówczas liczba miejsc pracy warunkująca osiągnięcie danego poziomu stopy bezrobocia obliczana jest następująco:

$$E_t-E_{t-1}= (1-UR_{z,t})\cdot LF_t-E_{t-1}$$
$$UR_t=(U_t/LF_t)=(LF_t-E_t)/LF_t$$

gdzie:

E to liczba pracujących,

U to liczba bezrobotnych,

LF to liczba aktywnych zawodowo,

UR to stopa bezrobocia,

subskrypt t oznacza ostatni okres, dla którego dostępne są dane statystyczne, z oznacza wartość zadaną przez użytkownika.

Ponadto, kalkulator daje możliwość zmiany wielkości parametrów dotyczących stopy wzrostu populacji, współczynnika aktywności zawodowej oraz dostosowań w czasie. Wówczas wynik generowany jest dla danych surowych (dane raportowane przez GUS), a model przybiera postać następującego układu równań.

$$E_x-E_{t-1}= \Big( (1-UR_{z,x})\cdot LF_x-E_{t-1} \Big) :x$$
$$POP_x=\Big({1+stopa\ wzrostu\ populacji_t\over4}\Big)\cdot POP_{t-1}$$
$$LF_x=współczynnik\ aktywności_t\cdot POP_x$$
$$UR_{z,x}=(U/LF_x)=(LF_x-E_x)/LF_x$$

gdzie:

E to liczba pracujących,

U to liczba bezrobotnych,

LF to liczba aktywnych zawodowo,

UR to stopa bezrobocia,

POP to wielkość populacji,

subskrypt t oznacza ostatni okres, dla którego dostępne są dane statystyczne, z oznacza wartość zadaną przez użytkownika, x jest liczbą kwartałów, za ile ma zostać osiągnięta nowa wartość stopy bezrobocia.

Gdy natomiast założymy brak możliwości dostosowań w czasie, ale uwzględnimy możliwość zmiany wielkości parametrów dotyczących stopy wzrostu populacji oraz współczynnika aktywności zawodowej, to algorytm kalkulatora pracy upraszcza się do następującego układu równań:

$$E_t-E_{t-1}= (1-UR_{z,t})\cdot LF_t-E_{t-1}$$
$$POP_t=\Big({1+stopa\ wzrostu\ populacji_t\over4}\Big)\cdot POP_{t-1}$$
$$LF_t=współczynnik\ aktywności_t\cdot POP_{t-1}$$
$$UR_{z,t}=(U_t/LF_t)=(LF_t-E_t)/LF_t$$

gdzie:

E to liczba pracujących,

U to liczba bezrobotnych,

LF to liczba aktywnych zawodowo,

UR to stopa bezrobocia,

POP to wielkość populacji,

subskrypt t oznacza ostatni okres, dla którego dostępne są dane statystyczne, z oznacza wartość zadaną przez użytkownika.

Literatura powiązana:

Bieć M., Gałecka-Burdziak E., Pater R., 2018, Kalkulator pracy — użyteczne narzędzie do modelowania zależności na rynku pracy, Wiadomości Statystyczne 7 (686), 14—24.
Gałecka-Burdziak E., Pater R., 2015, Ile jest wolnych miejsc pracy w Polsce?, Gospodarka Narodowa 5, 171-186