Pomiń polecenia Wstążki
Przeskocz do głównej zawartości
Przeskocz do głównego menu
Logowanie
logo do druku
 
Katedra Historii Gospodarczej i Społecznej : Roman Rybarski
KES - Katedra Historii Gospodarczej i Społecznej
 

 Roman Rybarski

 

Roman Rybarski urodził się 3 sierpnia 1987 roku w Zatorze, w ówczesnym powiecie oświęcimskim, jako drugi z kolei syn Jana i Albertyny z domu Szczyglińskiej. Uczęszczał do gimnazjum w Rzeszowie, dokąd jego ojciec- urzędnik sądowy, został wcześniej przeniesiony. Po ukończeniu gimnazjum w 1906 roku wstąpił na wydział prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Od początku studiów związał się z ruchem narodowym. Działał w Zjednoczeniu Młodzieży Narodowej i tajnym Związku Młodzieży Polskiej. W 1910 roku został przyjęty do tajnej Ligi Polskiej.

Działalność polityczna nie wpłynęła na jego osiągnięcia w nauce. Uczęszczał na seminarium ekonomiczne prof. Włodzimierza Czerkawskiego oraz seminarium historii gospodarczej prowadzone przez Franciszka Bujaka. Pod jego kierunkiem napisał swą pierwszą pracę naukową pod tytułem Gospodarka miasta Biecza w XVI i na początku XVII stulecia . W 1910 roku Rybarski ukończył studia, a już w następnym roku uzyskał stopień doktora oraz wydał obszerną monografię pt. Nauka o podmiocie gospodarstwa społecznego . Po doktoracie, dzięki stypendiom, odbył dwuletnie studia zagraniczne (w Anglii, Francji, Stanach Zjednoczonych i Włoszech). W 1913 roku habilitował się u prof. Władysława Czerkawskiego, a w 1917 roku, mając lat trzydzieści, został mianowany profesorem nadzwyczajnym Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Momentem przełomowym w jego życiu okazał się wybuch I wojny światowej. Od początku 1916 roku Rybarski redagował miesięcznik Rok Polski, który wychodził przez cały okres wojny i pierwsze miesiące niepodległości. Artykuły Rybarskiego, zamieszczane w Roku Polskim , o tematyce zarówno politycznej, jak i społeczno-gospodarczej, poruszały najbardziej palące problemy narodu polskiego. Właśnie ta działalność publicystyczna spowodowała, że Rybarski w momencie odzyskania niepodległości stał się jednym z liczących się kandydatów na posła do pierwszego Sejmu Ustawodawczego.

W 1919 roku reprezentował Polskę na konferencji pokojowej w Paryżu. Po powrocie, jesienią 1919 roku, został powołany na stanowisko podsekretarza stanu w Ministerstwie b. Dzielnicy Pruskiej. Sprawował je przez pół roku, po czym w lutym 1920 roku przeszedł na analogiczną funkcję podsekretarza Stanu w Ministerstwie Skarbu. Działalność polityczna zmusiła Rybarskiego do opuszczenia Krakowa, a tym samym i Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1920 roku rozpoczął wykłady z ekonomii na Politechnice Warszawskiej, rozpoczynając równocześnie starania o katedrę ekonomii politycznej na tej uczelni. Zostały one uwieńczone sukcesem i od 1 grudnia 1921 roku Roman Rybarski objął Katedrę Ekonomii Politycznej PW. Nie pozostał tu jednak długo, ponieważ w 1923 roku zwolniła się Katedra Skarbowości na Wydziale Prawa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego. Rybarski był jednym z pięciu kandydatów ubiegających się o jej przyznanie. Został jednogłośnie zaakceptowany przez senat akademicki i od 1924 roku na stałe związał się z Uniwersytetem Warszawskim.

W sierpniu 1921 roku Rybarski na własną prośbę opuścił Ministerstwo Skarbu i na kilka lat usunął się z życia politycznego. Aktywnie zaangażował się w politykę dopiero po zamachu majowym. Gdy w grudniu 1926 roku Roman Dmowski powołał Obóz Wielkiej Polski, Rybarski wszedł do władz OWP, tzw. Wielkiej Rady. Brał też aktywny udział w organizowaniu Stronnictwa Narodowego (1928). W 1928 roku wszedł do Sejmu i został wybrany prezesem klubu parlamentarnego Stronnictwa Narodowego, skupiającego 44 posłów i senatorów. Działalność parlamentarna Rybarskiego trwała do 1935 roku, kiedy Stronnictwo Narodowe, nie godząc się z nową ordynacją wyborczą, nie wzięło udziału w wyborach. Nadal jednak aktywnie działał w SN i wiele publikował.

Podczas okupacji niemieckiej brał udział w tajnym nauczaniu Uniwersytetu Warszawskiego. Uczestniczył też w tworzeniu administracji centralnej polskiego państwa podziemnego. Przyjął zaproponowaną mu przez Delegata Rządu funkcję dyrektora departamentu skarbu. Wkrótce po tej nominacji, 17 maja 1941 roku został aresztowany i przewieziony na Pawiak. Po brutalnym śledztwie trafił do Oświęcimia, gdzie zginął 6 marca 1942 roku.

Bibliografia

  • Tadeusz Włudyka, "Trzecia droga" w myśli gospodarczej II Rzeczpospolitej. koncepcje Adama Dobroszyńskiego a program obozu narodowego, Kraków 1994.
  • Roman Franciszek Rybarski, w: Biogramy uczonych polskich cz. I Nauki społeczne z. 3 P-Z
  • Słownik Historyków Polskich, s. 456-457.
  • Jan Waskarz, Koncepcje społeczno-polityczne Romana Rybarskiego, Toruń 1991.
  • A. Śródka, Uczeni Polscy XIX i XX stulecia , T. III, s.603-606.
  • Sejm i senat 1923-1933

Najważniejsze prace:

  • Handel i polityka handlowa Polski w XVI stuleciu, t. 1-2, 1928.
  • Kredyt i lichwa w ekonomii samborskiej w XVIII wieku, 1936.
  • Skarbowość w Polsce w czasie rozbiorów, 1937.
  • Skarb i pieniądz za Jana Kazimierza, Michała Korybuta i Jana III, 1939.

Bibliografia prac:

Niepełna bibliografia prac Romana Rybarskiego znajduje się w Roczniku Towarzystwa Naukowego Warszawskiego z 1928 roku.