Pomiń polecenia Wstążki
Przeskocz do głównej zawartości
Przeskocz do głównego menu
Logowanie
 

 Seminarium naukowe nt. Wpływ integracji monetarnej na wymianę towarową w warunkach kryzysu gospodarczego

 
2 marca 2011 r. o godz. 14.00 w sali konferencyjnej 134 bud. M odbyło się seminarium naukowe Kolegium Gospodarki Światowej nt. WPŁYW INTEGRACJI MONETARNEJ NA WYMIANĘ TOWAROWĄ W WARUNKACH KRYZYSU GOSPODARCZEGO.
 
Referentami będą: prof. dr hab. Elżbieta Czarny, mgr Paweł Folfas, dr Katarzyna Śledziewska, dr Bartosz Witkowski.
 
Badamy, jak różne systemy walutowe wpływają na wymianę handlową państw Unii Europejskiej przed oraz w czasie ostatniego kryzysu gospodarczego (lata 1995-2009). Analizujemy teoretyczne i empiryczne zależności między kursem walutowym a zmianami w intensywności i charakterze wymiany towarowej, zwłaszcza tej prowadzonej przez państwa strefy euro oraz całej UE w obliczu negatywnego szoku gospodarczego, jakim jest kryzys ekonomiczny. Badamy również kierunki zmian struktury geograficznej i rzeczowej handlu prowadzonego przez państwa UE należące do strefy euro i pozostające poza nią.
 
Badanie pozwala określić zależność między intensywnością handlu i integracją monetarną. Chociaż wprowadzenie euro było decyzją polityczną i trudno jest przedstawiać rachunek ekonomiczny stanowiący podstawę wejścia poszczególnych krajów do strefy euro lub decyzji o pozostaniu poza nią, jednak konsekwencje utworzenia strefy euro mają duży wpływ na gospodarki państw strefy, pozostałych państw UE oraz reszty świata. W szczególności warto sprawdzić, jakie korzyści i straty mogą wynikać z integracji monetarnej dla przepływu dóbr, co jest przedmiotem naszej analizy.
 
Dyskusja nad korzyściami z przystąpienia do strefy euro była do niedawna zdominowana przez poglądy o pozytywnym wpływie wspólnej waluty na handel między jej członkami oraz o negatywnym wpływie na handel z państwami, które do niej nie należą. Ponieważ intensyfikacja handlu jest głównym (ekonomicznym) argumentem za wejściem do strefy, warto wiedzieć, na ile ten argument potwierdzają fakty. Tak jest zwłaszcza w przypadku Polski, która rozważając przystąpienie do europejskiej unii monetarnej powinna być świadoma związanych z nim szans (wynikających głównie z występowania efektu kreacji handlu) i zagrożeń (efekt przesunięcia handlu). Należy też zbadać, na ile sprawdziły się przewidywania teoretyków na temat wystąpienia endogenicznych korzyści z utworzenia unii monetarnej.
 
Prace Rose’a z początku XXI w. zapoczątkowały dyskusję o handlowych skutkach przyjęcia wspólnej waluty. Wynikało z nich, że dzięki utworzeniu unii monetarnej obroty handlowe jej członków wzrosną o ponad 200% (od nazwiska autora opracowań wpływ ten określono mianem efektu Rose’a). Późniejsze badania oparte na coraz bardziej złożonych modelach i wyrafinowanych metodach weryfikacji empirycznej doprowadziły do rewizji poglądu Rose’a i obniżenia skali oczekiwanej intensyfikacji handlu wewnątrz unii monetarnej. Szczególne znaczenie miały też badania efektów wprowadzenia euro przeprowadzone ex-post. Wskazywały one na szacunkowy wzrost handlu o około 10%.
 
W tym opracowaniu weryfikujemy hipotezę o tym, że integracja monetarna względnie słabiej wpływa na handel w warunkach negatywnego szoku gospodarczego, jakim jest obecny kryzys, niż w warunkach wzrostu gospodarczego. W konsekwencji, w warunkach kryzysowych trudniej jest osiągnąć duże korzyści z integracji monetarnej.
 
Dodatkowo sprawdzamy, czy kraje należące do strefy euro bardziej odczuły skutki kryzysu gospodarczego niż państwa nieuczestniczące w integracji monetarnej. To nam pozwala stwierdzić, na ile brak narodowej polityki monetarnej jest przeszkodą w pokonywaniu negatywnych szoków popytowych. Naszym zdaniem, wnioski z empirycznego badania wpływu unii monetarnej na wymianę towarową w latach, w których wystąpił kryzys gospodarczy mogą okazać się drastycznie różne od tych, które uzyskano przed 2008 rokiem.
 
Aby zweryfikować stawiane hipotezy analizujemy dane statystyczne (badamy m. in. zmiany intensywności handlu prowadzonego przez państwa UE mające różne systemy walutowe oraz jego struktury geograficznej i rzeczowej). Badanie empiryczne poprzedza teoretyczna analiza wpływu unii walutowej na wymianę handlową.
 
Najważniejszym sposobem weryfikacji hipotez jest autorskie badanie ekonometryczne oparte na danych panelowych, w którym stosujemy zmodyfikowaną wersję modelu grawitacji. W modelu umieszczamy nie tylko standardowe zmienne decydujące o intensywności handlu dwustronnego w rodzaju PKB, czy PKB per capita, lecz również zmienność kursów walutowych, konwergencję gospodarek oraz systemy walutowe partnerów handlowych (w tym przynależność do strefy euro).