Pomiń polecenia Wstążki
Przeskocz do głównej zawartości
Przeskocz do głównego menu
Nawiguj w górę
Logowanie
logo do druku
 
Konferencje i seminaria : Przedsiębiorstwo przemysłowe jako fundament gospodarki
KNoP - Katedra Analizy Rynków i Konkurencji - Konferencje i seminaria
 

 Przedsiębiorstwo przemysłowe jako fundament gospodarki

 
13 marca br. w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie, z udziałem Wicepremiera, Ministra Gospodarki Janusza Piechocińskiego, odbyła się konferencja naukowa „Przedsiębiorstwo przemysłowe jako fundament gospodarki”, piąta z cyklu konferencji pod nazwą „Przedsiębiorstwo w globalnej gospodarce” organizowanych przez Instytut Rynków i Konkurencji Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie. Patronat nad tym wydarzeniem objął Minister Gospodarki. W konferencji uczestniczyło ponad 150 osób, pracowników naukowych z wielu ośrodków akademickich, praktyków gospodarczych, doktorantów oraz studentów. O wyzwaniach stojących przed polską gospodarką w kontekście jej reindustrializacji i tworzenia warunków do rozwoju nowoczesnego i innowacyjnego sektora wytwórczego dyskutowano podczas trzech sesji panelowych i licznych spotkań kuluarowych.
 
Konferencję otworzyli Rektor Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie prof. dr hab. Tomasz Szapiro oraz dziekan Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie, dyrektor Instytutu Rynków i Konkurencji prof. dr hab. Roman Sobiecki. Na początku konferencji wystąpił wicepremier Janusz Piechociński, który nakreślił wizję silnej gospodarki w Polsce, opartej na nowoczesnym przemyśle, zdolnym do konkurowania na wielu światowych rynkach. Podczas wykładu zwrócona została szczególna uwaga na kwestię dywersyfikacji ekspansji międzynarodowej polskich przedsiębiorstw, co w sytuacji spowolnienia na rynkach, które dotychczas były ważnym odbiorcą polskich towarów i usług, oznacza konieczność zwrócenia się ku rynkom pozaeuropejskim (na przykład korzystając z projektu Go Global, zainicjowanego przez Ministerstwo Gospodarki). Zdaniem ministra gospodarki, bardzo perspektywicznym i już dziś coraz mocniej eksplorowanym rynkiem przez polskich przedsiębiorców jest rynek afrykański, w tym zwłaszcza RPA i Nigeria.
 
W sesji plenarnej wykład pt. „Konkurencyjność polskiej gospodarki” wygłosił prof. dr hab. Jerzy Hausner z Katedry Gospodarki i Administracji Publicznej Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, członek Rady Polityki Pieniężnej, b. Wicepremier i Minister Gospodarki i Pracy. Pan profesor wyczerpująco nakreślił kontekst obecnego spowolnienia gospodarczego w Polsce, wskazując na zaniedbania strukturalne, jako główną przyczynę niższego obecnie wzrostu gospodarczego. Zdaniem prof. J. Hausnera, konieczne jest podjęcie działań, które „uchroniłyby polską gospodarkę przed spowolnieniem tempa wzrostu wydajności i utknięciem w tzw. pułapce średniego poziomu rozwoju”. Wymaga to jednak wprowadzenia w naszym kraju nowej polityki przemysłowej i szeregu zmian instytucjonalnych, które jednakże stanowiłby silny bodziec do wzrostu konkurencyjności polskiej gospodarki. Jak mówił prof. J. Hausner, dziś w Polsce wyczerpała się formuła dotychczasowego rozwoju opartego na imitacji i wytwarzaniu relatywnie prostych produktów po niskim koszcie. Dodatkowo w kraju zanikają proste rezerwy wzrostu konsumpcji i pogarsza się sytuacja demograficzna. Tym samym wciąż niekorzystna jest pozycja Polski w globalnym łańcuchu wartości (niska wartość dodana przy wysokiej wartości wolumenu). Zdaniem byłego wicepremiera, polska powinna stworzyć swój własny model gospodarczy.
W tym celu postuluje m.in. stworzenie zrębów nowej, selektywnej i strategicznej polityki przemysłowej, strukturalną przebudowę rynku pracy, promocje eksportu oraz generalnie kompleksową, proinnowacyjną reorientację gospodarki.
 
Dalsza część konferencji składała się z trzech paneli. W panelu pierwszym zatytułowanym „Gospodarka realna a fikcyjna”, moderowanym przez dziekana Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie SGH, prof. Romana Sobieckiego udział wzięli: prof. Władysław Szymański (Przewodniczący Rady Programowej Konferencji, Społeczna Akademia Nauk, SGH), prof. Andrzej Herman (Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie SGH), prof. Marek Garbicz (Kolegium Zarządzania i Finansów SGH) oraz prof. Sebastian Buczek (TFI Quercus, Instytut Finansów Korporacji i Inwestycji SGH). Tematyka poruszana w tej sesji koncentrowała się wokół relacji pomiędzy sferą realną a pieniężno-finansową gospodarki, roli przemysłu we współczesnej gospodarce opartej na wiedzy, zagadnień łańcucha wartości we współczesnym procesie produkcyjnym oraz roli instytucji finansowych w gospodarce. Prelegenci zgodzili się, co do znaczenia sektora wytwórczego we współczesnej gospodarce, formułując jednakże różne propozycje i zastrzeżenia dotyczące przyszłej polityki przemysłowej w Polsce. Zwracano między innymi uwagę na oderwanie się sfery finansowej od sfery realnej we współczesnym świecie (prof. W. Szymański), co jest istotnym utrudnieniem dla zarządzania całym globalnym rozwojem gospodarczym, nie tylko jego częścią produkcyjną. Profesorowie R. Sobiecki i M. Garbicz wskazywali na trudności związane z pomiarem znaczenia przemysłu w gospodarkach z uwagi na outsourcing części funkcji usługowych (finanse, projektowanie itp.) na zewnątrz firm produkcyjnych, kiedy wcześniej funkcje te były zaliczane do działalności przemysłowej. Profesor A. Herman zwracał uwagę na inny, istotny aspekt funkcjonowania przedsiębiorstw realnej gospodarki - na edukacje ekonomiczną studentów, skoncentrowaną dotychczas prawie wyłącznie na sferze pieniężno – finansowej (bankowej). W jego opinii szybkim zmianom modeli biznesowych i struktur gospodarczych nie towarzyszą zmiany w kształceniu, przez co absolwenci nie są wystarczająco przygotowani do funkcjonowania w świecie realnego przemysłu (zarządzanie produkcją, struktury organizacyjne, innowacje itp.). Dodatkowym wyzwaniem we współczesnym świecie jest serwicyzacja gospodarki i produkcji. Profesor S. Buczek, odnosząc się do zarzutów formułowanych przez zabierających głos uczestników panelu, dotyczących asymetrii znaczenia gospodarki realnej i gospodarki pieniężno-finansowej (na rzecz tej drugiej), zaprezentował m.in. dane dotyczące kapitalizacji największych przedsiębiorstw w USA, które w większości są firmami usługowymi. Jego zdaniem, dzisiejsze możliwości reindustrializacji i wzrostu znaczenia przemysłu w PKB (np. kosztem spadku znaczenia sektora usług) są ograniczone, gdyż stopa zwrotu z inwestycji w sektorze wytwórczym jest niższa, a czas zwrotu wydłużony (w porównania do sektora usług).
 
Drugi panel, moderowany przez dr. hab. Jerzego W. Pietrewicza, Sekretarza Stanu w Ministerstwie Gospodarki i pracownika Instytutu Rynków i Konkurencji SGH, dotyczył „Nowych wyzwań polityki przemysłowej państwa”. Poza przedstawicielami środowiska akademickiego (prof. Jerzy Cieślik z Akademii Leona Koźmińskiego i prof. Tomasz Rynarzewski dziekan Wydziału Gospodarki Międzynarodowej na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu) wzięli w nim udział praktycy gospodarczy, w tym z firm międzynarodowych oraz firm polskich prowadzących ekspansję na rynkach międzynarodowych: Krzysztof Domarecki, założyciel firmy Selena S.A., Marek Krzykowski, prezes International Paper S.A w Kwidzynie oraz Henryk Majchrzak, prezes zarządu Polskich Sieci Elektroenergetycznych S.A. W tej części prelegenci skupili swoją uwagę na wyznacznikach polityki przemysłowej państwa oraz strategii polityki handlu, skuteczności instrumentów polityki przemysłowej oraz zakresie dopuszczalnej (celowej) interwencji państwa w celu wzmocnienia określonych sektorów, technologii i działalności. Profesor T. Rynarzewski przedstawił w swoim wystąpieniu szeroki wachlarz zagadnień, związanych z możliwościami prowadzenia efektywnej polityki handlowej państwa, wskazując na szereg barier w realizacji skutecznej polityki proeksportowej w Polsce. Z kolei prof. J. Cieślik przeprowadził szczegółową analizę polskiego przemysłu przetwórczego w globalnym łańcuchu wartości. W jego ocenie, należy w szczególności wspierać dystrybucję za granicą produktów wytwarzanych przez firmy z kapitałem krajowym, które dziś eksportują je najczęściej poprzez obce sieci i pod obcą marką (w 2012 roku 43% eksportu wyrobów przemysłowych był realizowany przez polskie firmy, zaś udział eksportu markowego był marginalny). Przedstawiciele firm uczestniczących w panelu zwracali uwagę na bariery umiędzynarodowienia działalności w Polsce, ale także proponowali szereg rozwiązań systemowych, dzięki którym możliwe byłoby zaprogramowanie najbardziej efektywnego wsparcia dla internacjonalizujących się firm i branż. W opinii K. Domareckiego, przewodniczącego Rady Nadzorczej Seleny S.A. „właściwa polityka przemysłowa powinna wspierać i promować przedsiębiorstwa konsolidujące łańcuch wartości w przemyśle bez względu na lokalizację (krajową lub zagraniczną) niezbędnych elementów tego łańcucha”. Nie będzie to możliwe bez równoległego znaczącego wsparcia przedsiębiorców przez państwo w zakresie finansowania innowacji, badań i rozwoju nowych technologii i produktów.
 
W panelu trzecim pt. „Przedsiębiorczość i innowacyjność w XXI wieku” swoje opinie zaprezentowali: prof. Małgorzata Poniatowska-Jaksch, wicedyrektor Instytutu Rynków i Konkurencji SGH, moderator panelu, Bożena Lublińska-Kasprzak, Prezes Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości, dr Włodzimierz Lewandowski – doradca Komisji Europejskiej ds. Galileo oraz Marek Darecki, Prezes Zarządu WSK „PZL” Rzeszów S. A. W tej części konferencji szczególną uwagę poświęcono innowacyjności w gospodarce, strukturom klastrowym i ich roli w stymulowaniu innowacji w przedsiębiorstwach przemysłowych, ekspansji polskich bezpośrednich inwestycji zagranicznych w kontekście możliwości kreowania przez nie innowacji oraz możliwości kreowania innowacji przez Polskę w przemyśle kosmicznym. Znaczną część dyskusji poświęcono niskiej innowacyjności polskich przedsiębiorstw, pomimo przeznaczenia bardzo dużych nakładów na wspieranie tej sfery aktywności przedsiębiorstw ze środków mijającej perspektywy budżetowej UE. Zdaniem B. Lublińskiej-Kasprzak, winą za taki stan rzeczy nie można obarczać jedynie polskich instytucji wdrażających programy unijne, lecz także część z polskich przedsiębiorstw, niechętnych innowacjom i jakimkolwiek innym zmianom swoich modeli biznesowych.
 
Dziekan Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie, prof. Roman Sobiecki, podsumowując konferencję stwierdził, że podczas całej konferencji prowadzono wiele dyskusji, zarówno na sali obrad, jak też w kuluarach. Zaproponowana tematyka dotycząca zagadnień reindustrializacji, innowacyjności, znaczenia polityki przemysłowej w polityce gospodarczej okazała się być bardzo aktualna, w kontekście zachodzących przeobrażeń zachodzących w strukturze gospodarki światowej, „powrotu” przemysłu do USA oraz tworzącej się nowej geografii aktywności gospodarczej na świecie. Jednocześnie, ważnym wyzwaniem ekonomii jako nauki jest zmierzenie się z problemem podporządkowania gospodarki realnej gospodarce finansowo-pieniężnej. Nauka musi znaleźć sposoby odwrócenia obecnej tendencji. Z punktu widzenia rozpoczynającej się dyskusji nad nową strategiczną polityką przemysłową Polski, konferencja spełniła postawione przed nią zadania, dostarczając decydentom i ekspertom wielu pomysłów i propozycji na rozwiązanie trudnych problemów gospodarczych. Materialnym efektem konferencji będą opracowania książkowe z udziałem zarówno pracowników naukowych jak i przedsiębiorców.
 
Dr Mariusz Sagan,
Przewodniczący Komitetu Organizacyjnego,
Instytut Rynków i Konkurencji KNoP SGH

 

 
 
 

 Ministerstwo Gospodarki

 
 

 program konferencji

 
 

 Zdjęcia z konferencji