Skip Ribbon Commands
Skip to main content
Przeskocz do głównego menu
Sign In
 

 ZESZYT NAUKOWY 165

 

Marek Rocki
Kolegium Analiz Ekonomicznych, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie


Streszczenie
Celem opracowania jest wskazanie czynników różnicujących wynagrodzenia absolwentów rocznika 2014 polskich uczelni prowadzących kierunki w zakresie nauk medycznych i nauk o zdrowiu. Wynagrodzenia mogą przy tym być traktowane jako rynkowa wycena absolwentów dokonywana przez pracodawców. Wyższe przeciętne wynagrodzenia absolwentów danej uczelni czy danego kierunku wskazują na lepsze oceny kompetencji i przygotowania do podjęcia pracy. Z drugiej strony, istniejąca od 2011 r. swoboda tworzenia kierunków studiów spowodowała, że w ofercie uczelni pojawiły się kierunki międzyobszarowe i międzydziedzinowe. Można sformułować hipotezę, że takie oferty są wyrazem poszukiwania innowacyjnych programów studiów odpowiadających potrzebom pracodawców (rynku pracy), a zarazem sposobem na wykorzystanie różnorodności kadr naukowo-dydaktycznych uczelni, tworzących takie kierunki. Prezentowane analizy wskazują na fałszywość tej hipotezy. Analizy wskazują także na koniczność zmian w zakładanych efektach kształcenia dla części z analizowanych ofert dydaktycznych.
Słowa kluczowe: edukacja wyższa, rynek pracy, kierunki medyczne

Iwona Borkowska
Kolegium Zarządzania i Finansów, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie


Streszczenie
Z wielu źródeł można obecnie usłyszeć informacje o konieczności poprawy funkcjonowania opieki zdrowotnej w Polsce. Mówią o tym zarówno osoby korzystające ze świadczeń medycznych – pacjenci, jak i środowisko medyczne. Opinie te wydawane są na podstawie własnych doświadczeń bez oparcia w analizach i badaniach naukowych. Niniejsze opracowanie zawiera próbę obiektywnej oceny kondycji opieki zdrowotnej w Polsce. Zostało przygotowane w świetle oficjalnych danych dotyczących otoczenia prawnego i finansowania systemu ochrony zdrowia funkcjonującego w kraju, a także problemów, z jakimi system ten się boryka. Tematyka jest bezkresna i można ją analizować z punktu widzenia wielu zróżnicowanych problemów. W pracy przedstawiono najważniejsze aspekty mające kluczowe znaczenie w analizie oceny stanu i kondycji opieki zdrowotnej w Polsce. Analiza wykazała konieczność zmiany wysokości i struktury nakładów na zdrowie w Polsce oraz zwróciła uwagę na niekorzystną strukturę demograficzną osób wykonujących zawody medyczne i na starzenie się społeczeństwa. Wnioski płynące z analizy dotyczą konieczności podjęcia działań, które usprawnią system opieki zdrowotnej, aby złagodzić presję na wyższe nakłady finansowe na ten cel.

Słowa kluczowe: wydatki na zdrowie, ubezpieczenia zdrowotne, finansowanie opieki zdrowotnej

Anna Ruzik-Sierdzińska
Kolegium Analiz Ekonomicznych, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie

Janusz Sierdziński
Zakład Informatyki Medycznej i Telemedycyny, Warszawski Uniwersytet Medyczny


Streszczenie
Celem artykułu jest omówienie ekonomicznych kosztów i korzyści z telemedycyny na podstawie przeglądu dotychczasowych badań. W krajach rozwiniętych usługi telemedyczne stanowią ważną część usług ochrony zdrowia, w określonych wypadkach mogą zastępować tradycyjne metody diagnozowania i leczenia. Dostępność technologii nie jest już barierą, ograniczeniem pozostały natomiast różne regulacje prawne (lub ich brak) oraz finansowanie. W szczególności przy rosnących kosztach systemów ochrony zdrowia (z powodów postępu technologicznego w medycynie, zmian demograficznych i innych czynników społeczno-ekonomicznych)
ważne są porównania kosztów i korzyści z usług telemedycznych. Niewiele jest metodologicznie poprawnych opracowań badających ekonomiczną efektywność wprowadzanych rozwiązań, m.in. z następujących powodów:
• brak zaakceptowanej jednolitej metodologii do prowadzenia porównań,
• koncentrowanie się na kosztach, a nie na szeroko pojętych korzyściach ekonomicznych,
• ograniczone możliwości uogólniania wyników z powodu dużej heterogeniczności rozwiązań telemedycznych,
• małe próby pacjentów i brak danych dla długiego okresu.
Podsumowując: obszar analiz kosztów i korzyści rozwiązań telemedycznych jest mało zbadany, jednak istniejące wyniki sugerują, że telemedycyna może być efektywna medycznie i opłacalna kosztowo.

Słowa kluczowe: telemedycyna, analiza koszty–korzyści, koszty technologii

Anna Tworkowska-Baraniuk
Zastępca notarialny w Białymstoku

Karolina Zapolska
Wydział Prawa, Uniwersytet w Białymstoku


Streszczenie
Podstawowym celem artykułu jest omówienie zdrowia i zdrowia publicznego jako przesłanek dopuszczających ograniczanie wolności gospodarczej. Odpowiedzieć bowiem należy na pytanie, jakie są dopuszczalne ograniczenia w tym zakresie. Prezentowany artykuł zawiera w tym zakresie pogłębioną analizę, która przeprowadzona została przede wszystkim na podstawie orzecznictwa sądów i trybunałów. Dokonany przegląd orzecznictwa pozwala na stwierdzenie, że wolność gospodarcza nie ma charakteru absolutnego i istnieje możliwość jej ograniczania. Wyznacznikiem dopuszczalności wprowadzenia środków ograniczających w zakresie wolności gospodarczej jest przede wszystkim zawarta w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP zasada proporcjonalności. Na jej podstawie ograniczenia w zakresie wolności gospodarczej mogą być wprowadzane tylko w zakresie niezbędnym i powinny być traktowane
w kategoriach wyjątków.

Słowa kluczowe: wolność gospodarcza, zdrowie publiczne, przedsiębiorca, orzecznictwo, źródła ograniczeń

Ewa Kosycarz
Kolegium Ekonomiczno-Społeczne, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie

Krystyna Walendowicz
Wojewódzki Szpital Rehabilitacyjny im. dr. S. Jasińskiego w Zakopanem


Streszczenie
Od lat 70. ubiegłego wieku coraz większą uwagę poświęca się modelowi budowania świadomości zdrowotnej ludzi. Istnieje wiele koncepcji i definicji świadomości zdrowotnej (ang. health literacy) oraz modeli pomiaru wielkości tego pojęcia. Podejmowane są również próby porównywania poziomów świadomości zdrowotnej społeczeństw w różnych krajach. Celem poniższego artykułu jest przybliżenie pojęcia świadomości zdrowotnej pacjenta oraz pokazanie na przykładzie dostępnych autorkom opracowania analiz, jaki jest poziom świadomości zdrowotnej wśród polskiego społeczeństwa oraz jakie instrumenty mogą być wykorzystywane do zwiększania tego poziomu. Jak pokazują wyniki analiz przeprowadzonych na materiale zgromadzonym podczas realizacji programu „Zapobieganie nadwadze i otyłości wśród mieszkańców województwa małopolskiego” oraz badań ankietowych przeprowadzonych w ramach programu „Comparative Report of Health Literacy in Eight EU Member States. The European Health Literacy Survey HLS-EU”, w społeczeństwie polskim systematycznie wzrasta świadomość zdrowotna.

Słowa kluczowe: świadomość zdrowotna (ang. health literacy), profilaktyka, choroby cywilizacyjne, wydatki publiczne na ochronę zdrowia

Marek Szturo
Wydział Nauk Ekonomicznych, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski

Joanna Długosz
Wydział Nauk Ekonomicznych, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski

Karolina Szturo
Wydział Elektrotechniki, Elektroniki, Informatyki i Automatyki, Politechnika Łódzka


Streszczenie
W artykule dokonano analizy zależności pomiędzy rozmiarami szarej strefy a bezpieczeństwem państwa. W państwach, w których znaczącą rolę odgrywa szara strefa gospodarcza, jej przejawem jest niska ściągalność podatków. Prowadzi to ograniczenia tzw. rękojmi podatkowej rządu, zwiększa dług publiczny i prawdopodobieństwo jego przyszłej restrukturyzacji. Celem badań była identyfikacja związku pomiędzy publicznym zadłużeniem, ryzykiem niewypłacalności oraz rozmiarami szarej strefy gospodarczej, jako wyznacznikami poziomu bezpieczeństwa finansowego państwa. Zakres przedmiotowy badania stanowił wpływ szarej strefy gospodarczej na bezpieczeństwo finansowe państw. Zakresem podmiotowym badania objęto grupę 50 krajów, zróżnicowanych pod względem rozmiarów gospodarki i szarej strefy. Zakres czasowy badań objął okres 5 lat. Rezultaty badania empirycznego wykorzystującego regresje wskazują na istotny wpływ rozmiarów szarej strefy na ryzyko niewypłacalności rządu, napięcia finansowe sytemu oraz koszty obsługi długu.

Słowa kluczowe: szara strefa, ryzyko niewypłacalności, dług publiczny, bezpieczeństwo finansowe

Dominika Gadowska-dos Santos
Wydział Nauk Ekonomicznych, Uniwersytet Warszawski


Streszczenie
W literaturze analizującej zjawisko finansjalizacji poruszanych jest bardzo wiele wątków: począwszy od próby określenia istoty, wymiaru historycznego, źródeł i przejawów finansjalizacji, a skończywszy na analizie skali tego procesu i jego wpływu na funkcjonowanie gospodarek oraz sytuację gospodarstw domowych czy przedsiębiorstw. Wśród badanych obszarów na szczególną uwagę zasługuje rynek nieruchomości mieszkaniowych, który traktuje się nie tylko jako obszar doświadczający skutków finansjalizacji,
lecz także czynnik napędzający ten proces. Niniejszy artykuł podejmuje próbę przedstawienia istoty finansjalizacji rynku nieruchomości mieszkaniowych i oceny skali tego zjawiska w Polsce w latach 2000–2015, z uwzględnieniem wskazywanych w literaturze społecznych konsekwencji finansjalizacji: stratyfikacji społeczeństwa i wzrostu nierówności. Opracowanie wykorzystuje dane pozyskane z OECD, Eurostatu, Banku Rozliczeń Międzynarodowych, Międzynarodowego Funduszu Walutowego, European Mortgage Federation, Głównego Urzędu Statystycznego oraz Narodowego Banku Polskiego.

Słowa kluczowe: finansjalizacja, nieruchomości mieszkaniowe, kredyt hipoteczny, dostępność nieruchomości, nierówności społeczne

Leszek Borowiec
Wyższa Szkoła Finansów i Zarządzania


Streszczenie
Usługi powszechne występują między innymi na rynkach usług zdrowotnych, telekomunikacyjnych, energetycznych czy pocztowych. W opracowaniu autor dokonał zawężenia obszaru badawczego do powszechnych usług pocztowych. Przez usługi powszechne należy rozumieć usługi, które z uwagi na swoją istotną rolę społeczną oraz zawodności rynku zachodzące przy ich realizacji powinny być dostępne w sposób spójny, ciągły i niedyskryminujący żadnej grupy społecznej, a proces ich świadczenia jest regulowany przez organy władzy publicznej. Jednym z obszarów działalności regulacyjnej jest proces ustalenia kosztów usług powszechnych i związanej z tym konieczności prowadzenia rachunkowości regulacyjnej, dla prawidłowego ich szacowania i raportowania. Celem artykułu jest ocena wpływu regulacji sektorowych na wartości informacyjne sprawozdań operatora wyznaczonego z realizacji powszechnych usług pocztowych. Oceny dokonano z punktu widzenia zarówno regulatora rynku, jak i konsumenta usług pocztowych. W opracowaniu dokonano przeglądu regulacji prawnych oraz przybliżono najbardziej specyficzne cechy sprawozdawczości regulacyjnej. Przeprowadzone badania wskazują, iż sprawozdawczość regulacyjna dla regulatora rynku stanowi podstawowe źródło informacji do oceny efektywności procesu świadczenia usług. Natomiast walory informacyjne dla konsumentów usług pocztowych wydają się bardzo wątpliwe.

Słowa kluczowe: regulacja rynku, rachunkowość regulacyjna, sprawozdawczość regulacyjna, powszechne usługi pocztowe

Przemysław Mućko
Uniwersytet Szczeciński, Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania


Streszczenie
Sprawozdawczość narracyjna obejmuje wiele ważnych trendów we współczesnej sprawozdawczości przedsiębiorstw: sprawozdawczość w zakresie społecznej odpowiedzialności, ochrony środowiska, ryzyka i informacji prospektywnych. W artykule przedstawiono stan badań nad jakością sprawozdań narracyjnych oraz jej determinantami. Wyróżniono grupy metod wykorzystujących indeksy ujawnień oraz analizy tekstowe, w tym tematyczne analizy treści, wskaźniki czytelności tekstu oraz analizy lingwistyczne. Przedstawiono również propozycję konstrukcji złożonego miernika oceny jakości ujawnień autorstwa S. Beretty’ego i B. Bozzolana. We wnioskach podkreślono, że narracyjny aspekt sprawozdawczości przedsiębiorstw obejmuje elementy perswazji, których wpływ na jakość informacji nie został do tej pory wystarczająco przebadany. 

Słowa kluczowe: sprawozdawczość finansowa, sprawozdawczość przedsiębiorstw, jakość informacji, metody badawcze, analiza treści

Tadeusz Falencikowski
Wydział Zarządzania i Ekonomii, Katedra Zarządzania, Politechnika Gdańska


Streszczenie
Burzliwość współczesnego otoczenia wyostrza zagadnienie przystosowania prowadzonej działalności gospodarczej do funkcjonowania w przyszłości. Do osiągnięcia sukcesu w biznesie przyszłości przyczynić się może wykorzystanie dostępnej już obecnie wiedzy. Na szczególną uwagę zasługuje teoria słabych sygnałów, metoda foresight oraz ciąg zarządzania strategicznego, które w połączeniu umożliwiają wypracowanie stanowiska w sprawie kształtu biznesu przyszłości. Przeprowadzone w niniejszej pracy badania teoretyczne potwierdzają przydatność tej wiedzy. Wykorzystanie wymienionych instrumentów rozpoznania przyszłości do nakierowania biznesu na przyszłość zwiększa szanse menedżerów na sukces.

Słowa kluczowe: słabe sygnały, foresight, ciąg zarządzania strategicznego, model biznesu, biznes w przyszłości